ويژگيهاى اخلاقى پيشوايان فكرى جوامع بشرى علاوه بر دانش سرشار خويش ، از اخلاق نمونه‌اى هم برخوردارند . ويژگيهايى كه در كمتر كسى يافت شده و همان فضايل اخلاقى انگيزه توجه توده‌ها به آنان بوده است . صاحب جواهر هم كه در نيمه قرن 13 ه . ق سرپرستى علمى و عملى مسلمانان را به عهده گرفته بود ، افزون بر كمالات علمى از فضايل اخلاقى والايى برخوردار بود ؛ ويژگيهايى كه در خور يك رهبر و يك پيشواست در اينجا به ذكر شمه‌اى از خصوصيات شخصى و ويژگيهاى اخلاقى صاحب جواهر مىپردازيم ، بدان اميد كه با انديشه در آنها روحمان را صيقل دهيم و جانمان را صفا بخشيم . الف - شكوه و عظمت شيخ : مرحوم صاحب جواهر در زمانى مىزيست كه كشور عراق زير سلطهء عثمانيها قرار داشت ، و كارگزاران عثمانى بر تمام شؤون عراق مسلط بودند . آنان آنچنان با مردم عراق درآميختند كه با تحميل شيوه‌هاى زندگانى خود به آنان فخر مىفروختند . اينجا بود كه صاحب جواهر بر آن شد كه در برابر كارگزاران حكومت عثمانى - بويژه در شؤونات زندگى - به گونه‌اى عمل كند كه موجب عزّت علماى دين و عظمت مسلمين شود . مرحوم علامه شيخ مرتضى انصارى در بيان انگيزهء اين كار فرموده‌اند : « شيخ محمّد حسن مىخواست عزت و عظمت دين را جلوه گر سازد ، و من مىخواهم زهد و سادگى شريعت را نمايان كنم » . « 1 »

--> ( 1 ) . امين ، اعيان الشيعه ، ج 9 ، ص 149 .